Neder-Net, no. 4: Tikmachines en dialecten

De afgelopen maand ben ik afwezig geweest uit deze elektronische kolommen en het is hartverwarmend te zien hoeveel verontrustheid deze afwezigheid bij sommige lezers van Neder-L teweeg heeft gebracht. Wat heb ik toch in al die tijd gedaan?

Laten we het erop houden dat ik een typemachine gezocht heb. Dat viel niet mee. Een werkende tikmachine die een heldere letter geeft is een schaars goed. Mijn schoonmoeder heeft een bureau voor secretariele ondersteuning, maar is al tien jaar geleden overgestapt op WordPerfect. Ze heeft nog wel zo'n apparaat met een bolletje van IBM, maar dat bleek volledig verstoft. Op de universiteit waar ik vroeger werkte, schijnt nog wel iemand af en toe op een elektrische typemachine te werken, maar dat is zo'n bijzonder apparaat, dat werd mij niet toevertrouwd. Uiteindelijk heb ik er een weten te huren van een onverstaanbare spullenbaas uit Kortessem. Nu klagen de buren ouderwets gezellig over het gebonk boven haar hoofd wanneer ik naar mijn studeerkamer vertrokken ben.

Ik ben in 1986 begonnen te studeren. Dat betekent dat ik de eerste twee jaar van mijn studie nog werkstukjes op een mechanische typemachine geschreven heb. Daarna had ik genoeg geld bij elkaar gespaard om een eigen PC te kopen. De grotere werkstukken, mijn scriptie, mijn proefschrift, de artikelen en boeken die ik gepubliceerd heb, ze zijn zonder uitzondering uitgetikt op het toetsenbord van een computer. Ik heb, kortom, nooit iets groots op een tikmachine volbracht.

Maar al dat gestaar naar een beeldscherm heeft me ook geen stap verder gebracht. Ondertussen is afgelopen juni mijn wachtgeld teruggebracht tot het absolute bestaansminimum. Het werd daarom tijd eens wat concrete stappen te zetten in de richting van de arbeidsmarkt (of hoe noemde die man op de AiO-uitstroombegeleidingscursus dat ook al weer.)

Ik besloot een poging te wagen een post-docplaats bij KNAW te krijgen.

De Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen.. ik geef toe dat het geen naam is waarbij je onmiddellijk denkt aan de flitsende wereld van multimedia en elektronische snelwegen. Maar dat deze eerbiedwaardige organisatie het nog steeds zou bestaan te eisen dat een subsidieaanvraag wordt uitgetikt op een formulier, dat had ik niet verwacht. Ik heb het afgelopen jaar in Frankrijk gesolliciteerd en in Engeland. In die landen kon je een eventueel in te vullen formulier elektronisch (als Word-document) ophalen van het Internet en vervolgens met je eigen tekstverwerker invullen. De KNAW doet hier nog niet aan. Ze heeft een eigen homepage op het Internet, welzeker, maar enige handreiking aan de subsidie-aanvrager is er niet bij. Nu ja, de spullenbaas vaart er wel bij.

Ondertussen komen de interessante dingen op het Internet nog steeds niet van de officiele instanties maar van de particulieren en de liefhebber. De afgelopen dagen heb ik strikt toevallig een prachtig nieuw adres in de hand gekregen, dat van de pagina's van Roger Thijs uit Belgie. Deze heeft een werkelijk voorbeeldige verzameling pagina's gemaakt over de talen van Belgie en hun dialecten: Vlaams, Waals, Duits, Luxemburgs en Jiddisch. Van veel dialecten zijn voorbeeldtekstjes opgenomen en bovendien is er een zeer uitgebreide lijst met verwijzingen naar andere sites op het gebied van (vooral Nederlandse) dialecten. Boven en onderaan elke pagina staat een uitgebreide disclaimer dat Thijs geen wetenschappelijke pretenties met de pagina's heeft en de teksten die hij geeft zijn alleen 'samples' maar alles bij elkaar geeft zijn 'Belgium - Languages and dialects' een zeer aardige introductie in de enorme taalkundige variatie van Belgie. Zo had ik nog nooit gehoord van de geheimtaal 'Panovese kal oet Kotsove', terwijl die toegepast op het Nederlandse Onze Vader toch het volgende resultaat blijkt op te leveren:

Onze zeder die in de vamelen hijt
gemaligd zij uw heim
uw kook rijme

Dit soort verwisselingen (van aanzet plus klinker, zonder de rest van de lettergreep) zijn in strijd met elke theorie over geheimtalen die ik ken. Maar dat is misschien stof voor een post-docaanvraag. Gauw weer achter de tikmachine.

Marc van Oostendorp
oostendo@euronet.nl


SIGNALEMENT

KNAW http://www.knaw.nl/
Belgische dialecten http://ourworld.compuserve.com/homepages/Roger_Thijs/langbel.htm