Ik houd van de taal zoals ik houd van het leven

Marc van Oostendorp

(Dit stukje verscheen in februari 2006 in Onze Taal. Dit nummer is het 'congresnummer'. Tijdens het congres was ik in debat getreden met René Appel over de stelling 'Taalverandering is vaak taalverloedering'. Het was mijn taak tegen die stelling te argumenteren. De redactie van het tijdschrift vroeg me vervolgens de kern van het betoog nog eens in 300 woorden op te schrijven.)

Ik houd van de taal zoals ik houd van het leven. Sommige modes van vroeger bevallen me meer dan hun moderne tegenhangers: ik draag liever zwarte leren schoenen dan sneakers, ik kijk liever naar een toneelstuk dan naar de tv, ik luister liever naar Bach dan naar Baas B. Gaat mijn wereld teloor doordat veel andere mensen andere keuzes maken? Ik geloof het niet: het aardige van onze tijd is juist dat er zoveel mogelijkheden naast elkaar bestaan en dat niet iedereen op zwarte schoenen loopt. Zo is het ook met de taal: er zijn mensen die anders praten dan ik, en er zijn mensen die praten op een manier die ik verafschuw: managers bijvoorbeeld, of voetbalverslaggevers. Maar ik laat door hen mijn leven niet bederven, en het Nederlands zal ook hun malle fratsen wel overleven.

Veel tijdgenoten zijn drenkelingen van de taal; ze klampen zich vast aan ieder modewoord dat toevallig voorbij komt drijven. Zo is is het altijd geweest. Die mensen zijn vaak toch heel aardige gesprekspartners, en ze zeggen op hun onbeholpen manier soms heel verstandige dingen. Ik praat liever met hen dan dat ik me aan hen erger. Ondertussen worden er met de Nederlandse taal in onze tijd ook zoveel dingen die ik wel mooi vindt: er zijn begaafde sprekers en knappe schrijvers, er worden mooie en populaire liedjes gemaakt, en het internet wordt vol geschreven. En alle variatie leidt niet tot noemenswaardige verwarring: ik daag mijn tegenstander uit mij een spreker van het Nederlands voor te geleiden met wie ik mij niet kan verstaan.

De taal is rijk, de taal is veelvormig en verandert voortdurend. Je kunt ervoor kiezen om je dagen zuur en pessimistisch door te brengen, vol ergernis en vrees over wat er allemaal mis zou kunnen gaan. Ik kies ervoor me liever elke dag te verbazen en te verheugen over wat er allemaal mag en kan in onze taal. Net als in het leven.