Nieuws voor Internet-professionals

Marc van Oostendorp

Dit artikel verscheen inde Praktijkgids Internet, 1997.Schermafbeeldingen heb ik in deze elektronische versie weggelaten

Een Web-surfer die geen belangstelling heeft voor nieuws als de man die elke dag de krant bij de kiosk haalt om het vervolgverhaal te lezen: je vraagt je af waarom zo iemand niet gewoon een boek koopt. Dat er doorlopend nieuws kan worden gebracht, ook midden in de nacht, en ook op zondagmiddag is de afgelopen maanden een van de grootste krachten van Internet gebleken. Het gebeurt steeds vaker dat een gebeurtenis eerst uitgebreid op Internet beschreven en becommentarieerd werd voordat andere media er aandacht aan besteedden. De dood van prinses Diana was achteraf wat dit betreft historisch: die was totaal onverwacht en gebeurde in de nacht van zaterdag op zondag. De Internet-media hadden tijd genoeg om zich te profileren voordat de eerste kranten uitkwamen.

Een nieuwsgaarder zonder Internet-aansluiting is als een blinde die weigert een geleidehond te nemen omdat hij het alleen met zijn stok ook wel aankan. Als hij altijd en alleen de bekende weg afloopt, en zeker weet daar nooit onverwachte obstakels tegen te komen, heeft hij misschien gelijk. Maar meestal tast hij in het duister waar zonder veel moeite een veel duidelijker beeld krijgt. Wie echt op de hoogte wil blijven van de politiek, van de financiële markten of van andere gebeurtenissen op de wereld kan niet zonder een Internet-aansluiting en kan niet zonder de nieuwsdiensten die het net brengt.

Er worden nog steeds nieuwe technieken ontwikkeld om al het nieuws dat op Internet te vinden is bij de gebruikers te brengen. Hoe zorgt een gebruiker dat hij op tijd op de hoogte wordt gesteld van dat laatste nieuws? Hoe selecteer je uit de duizenden berichten die een willekeurig nieuwsfeit op Internet al snel voortbrengt? Hoe kom je achtergronden te weten? Dat is het soort vragen dat ik hier wil beantwoorden. Ik beperk me daarbij overigens tot het web en de zogenaamde 'kanalen'. Dat wil niet zeggen dat andere Internet-technieken per se niets opleveren: tot de mooiste Nederlandstalige nieuwsbronnen horen volgens mij de dagelijkse e-mailnieuwsbrieven ('internationaal nieuws' en 'Nederlands nieuws') van Radio Nederland Wereldomroep (zie de informatie op http://www.rnw.nl/nieuws/email.html). Maar gezien de stortvloed aan nieuws op Internet moet ik me beperken -- en er zijn veel opwindende nieuwe technieken die zeker voor de professionele Internet-gebruiker nu al de moeite waard zijn om te leren kennen.

Zoeken naar nieuws met NewsBot

Wie geïnteresseerd is in nieuws op Internet, loopt al snel tegen het grootste probleem aan waar elke net-surfer mee te maken heeft: hoe vind ik wat ik zoek? Het probleem is bij actualiteiten nog iets groter dan bij andere onderwerpen. In het laatste geval is het antwoord: raapleeg een zoekmachine zoals AltaVista of een catalogus zoals Yahoo! Het probleem met de meeste zoekmachines is dat ze echter tamelijk traag zijn: de gemiddelde webpagina wordt misschien een keer in de maand bezocht door de zoekrobot. Op zo'n manier ontstaat natuurlijk nauwelijks een actueel overzicht over wat er de afgelopen uren gebeurd is.

Sommige makers van zoekmachines zijn naarstig op zoek gegaan naar een antwoord op deze vraag. Zij hebben gespecialiseerde diensten opgezet die zich helemaal op nieuws richten. De zoekrobots van deze diensten doorzoeken en indexeren alleen een aantal gespecialiseerde weblocaties die zich richten op nieuws. Omdat het aantal van die weblocaties relatief klein is, kan de indexering sneller gebeuren. Zo blijft de informatie relatief up-to-date.

Een voorbeeld van een dergelijke nieuwsdienst is NewsBot (http://www.newsbot.com/), van het concern Wired, dat onder andere ook de algemene zoekmachine HotBot (http://www.hotbot.com/) verzorgt. De interfaces van de twee zoekmachines lijken dan ook sterk op elkaar.

& NewsBot1

Onderaan de voorpagina vindt u een overzicht van de `belangrijkste' berichten in een bepaalde categorie. Die categorie betreft in dit geval `business' -- het zakennieuws. Hiernaast vindt u lijsten met hoofdcategorieën en meer specifieke onderwerpen (`topics'). De voorpagina van HotBot fungeert zo in zekere zin als een soort actuele knipselkrant, met teksten over een groot aantal onderwerpen. Het is overigens niet duidelijk volgens welke criteria besloten wordt welke onderwerpen het belangrijkst zijn. Er is bovendien in ieder geval een duidelijk waarneembare neiging naar het Amerikaanse.

Als NewsBot alleen maar een selectie was uit een paar honderd Amerikaanse kranten, was er weinig aan. Een mooie eigenschap is echter dat u al deze kranten tegelijkertijd op steekwoorden kunt doorzoeken. U vult dit steekwoord in het witte vlak voor de knop `Start Search'. Met de twee vlakken hierboven kunt u bovendien aangeven in welk 'katern' er gezocht moet worden en hoe recent het nieuws moet zijn -- bij de laatste keuzemogelijkheid kunt u alles kiezen tussen de zes uur en de zeven dagen.

De hoeveelheid nieuws die op deze manier te vinden is, is werkelijk verbluffend. Zelfs wie kiest op een weinig actueel steekwoord als `language' (taal), vindt een enorme lijst met treffers, variërend van verhalen over het Hebreeuws in Israël tot en met beschrijvingen van de nieuwste standaard voor de computertaal C++:

& NewsBot 2

Op deze manier vindt u heel snel de berichten die u zoekt: hoe specifiek uw belangstelling ook is, als er in Amerika bericht is over een bepaald nieuwsfeit kunt u er zeker van zijn dat u het nieuws dat u interesseert hier zult vinden.

Overigens kunt u op NewsBot veel van de trucs gebruiken die op gewone zoekmachines gebruikelijk zijn. Zo kunt u met operatoren zoals AND, OR en NOT uw opdrachten verfijnen: wanneer u intikt: 'microsoft AND macintosh) AND NOT netscape' krijgt u alle berichten waarin de woorden 'macintosh' en 'microsoft' vermeld staan, maar niet het woord 'netscape'.

NewsBot Personal Agent

NewsBot is dus een weblocatie waar iemand met een interesse in nieuws veel plezier kan beleven. Maar de makers bieden meer. Op dezelfde locatie kunt u ook een programma NewsBot Personal Agent binnenhalen, dat zelfstandig permanent het Internet doorzoekt op alle onderwerpen die u interesseren. Terwijl u aan het werken bent op uw computer, maakt dit programma op de achtergrond desgewenst contact met allerlei nieuwsweblocaties om te zien of deze nieuws te bieden hebben dat u mogelijkerwijs zal interesseren. Het programma maakt gebruik van de technologieën Marimba Castanet -- een techniek waarmee software over Internet gedistribueerd kan worden -- en Active-X. Dat laatste impliceerde op het moment van schrijven dat de Personal Agent alleen beschikbaar was voor Internet-gebruikers die werken met Internet Explorer 4.0 onder Windows 95. Aan andere versies wordt echter gewerkt, en wie weet zijn deze al gereed op het moment dat u dit leest.

&newsbot3.gif

Nadat u het programma hebt binnengehaald -- omdat het maar een paar honderd kilobytes groot is, hoeft dit niet lang te duren -- installeert het zichzelf op uw harde schijf. De personal agent werkt vervolgens onafhankelijk van uw bladerprogramma; u kunt hem bijvoorbeeld zo instellen dat hij altijd automatisch bepaalde zoekopdrachten uitvoert als u uw computer aanzet. U krijgt dan dus aan het begin van de werkdag automatisch een overzicht van nieuwtjes op de gebieden die u interesseren. Doordat het een apart programma is dat op uw harde schijf geïnstalleerd is, is de interface een stuk flexibeler en sneller dan die van de gemiddelde weblocatie -- inclusief van die van Newsbot zelf.

&newsbot4.gif

Tegelijkertijd werkt het programma op een prettige manier samen met het bladerprogramma Internet Explorer. De nieuw gevonden weblocaties zijn met één druk op de knop op te vragen. De belangrijkste eigenschap van het programma is echter dat u zoekopdrachten kunt 'automatiseren'. Elke keer als u dat wilt -- bijvoorbeeld: steeds als u de computer start, elk uur, elke keer als u een opdracht geeft -- voert het programma een of meer specifieke zoekopdrachten uit naar het nieuws dat u interesseert. Zo krijgt u steeds het verse nieuws over elk onderwerp dat uw belangstelling heeft: het nieuwste nieuws over alles wat u bij moet en wilt houden.

Uw eigen Yahoo! 

Ook de makers van de zoekmachine Yahoo! hebben zich op de nieuwsvoorziening gestort. Zo vindt u op http://dailynews.yahoo.com/ een overzicht met nieuwsberichten, onderverdeeld in enkele rubrieken.

& yahoo.gif

Het idee is vrijwel hetzelfde als dat bij de weblocatie van NewsBot: er is een selectie gemaakt van Amerikaanse kranten. Ook bij Yahoo kunt u overigens de hele stapel kranten in een keer op steekwoorden doorzoeken. Het niet-actuele steekwoord 'language' levert ook hier een lange lijst met vindplaatsen op, al is deze lijst iets minder actueel en iets minder uitgebreid dan die van NewsBot.

&yahoo2.gif

Yahoo! biedt overigens ook een paar voordeeltjes boven de NewsBot. Met name maakt deze zoekmachine het iets gemakkelijker om met een druk op de muisknop een lijst met niet-actuele weblocaties over hetzelfde onderwerp te vinden (bij de 'gewone' Yahoo! of bij AltaVista); ook is er een mogelijkheid om bij de Internet-boekwinkel te zoeken naar boeken over hetzelfde onderwerp. Al met al is NewsBot iets geschikter voor de echte nieuwsjager naar de berichten van de afgelopen uren, terwijl Yahoo!-nieuws zich meer richt op degene die op zoek is naar achtergronden bij het nieuws van de afgelopen dagen.

Een andere aardigheid van Yahoo! is dat hij ook bestaat in onder andere een Duitse, een Franse en een Italiaanse versie. Aan een Nederlandstalige versie wordt momenteel gewerkt, maar in ieder geval maken al deze vreemdtalige versies het mogelijk de wereld ook te bekijken zonder Amerikaanse bril. Op de Franstalige weblolcatie (http://www.yahoo.fr/actualite/) vindt u bijvoorbeeld een complete Franstalige krant -- zij het een die vooral bestaat uit persberichten. Zoeken naar 'langue' levert ook hier weer een aardig overzicht op van actualiteiten over een onderwerp dat tijdloos lijkt.

&yahoo3.gif

Nog een mooie kant aan de weblocatie van Yahoo! is dat ze de mogelijkheid biedt om het nieuwsoverzicht te aan uw persoonlijke interesses aan te passen. U klikt hiervoor de mogelijkheid My Yahoo! aan (of voert http://my.yahoo.com/ in). U krijgt dan een formulier te zien waarmee u zich kunt laten registreren. Nadat u dit gedaan hebt, krijgt u de voorpagina te zien van My Yahoo! Deze voorpagina kunt u geheel en al aanpassen aan uw eigen wensen en voorkeuren: u kunt precies bepalen over welke onderwerpen er hier wel of niet bericht moet worden door op de knop personalize this site te drukken. Ook de manier waarop Yahoo zich aan u presenteert (welke kleuren er bijvoorbeeld gebruikt worden in de interface) kunt u op deze manier naar eigen smaak en behoefte aanpassen.

Al uw voorkeuren worden opgeslagen in een zogenaamd cookie-bestand, dat er voor zorgt dat Yahoo! zich bij een volgend bezoek aan http://my.yahoo.com/ herinnert wat uw voorkeuren precies waren. Zo krijgt u elke keer precies dat nieuws te zien over de onderwerpen waarin u belangstelling hebt.

PointCast

PointCast wordt wel het vaakst gedeïnstalleerde programma van Internet genoemd. Begin 1997 opende het invloedrijke en hippe Amerikaanse computertijdschrift Wired met een groot artikel waarin de Internet-gemeenschap werd gemaand haar bladerprogramma's een afscheidszoen te geven. Het zou gedaan zijn met het soort programma's waarbij de gebruiker zelf de hele tijd actief op zoek moest gaan naar informatie. Er zou een nieuwe generatie Internet-gebruikers en een nieuwe generatie Internet-programma's opkomen waarbij de informatie actief naar de gebruiker toe werd geduwd. 'Push' werd deze technologie dan ook genoemd, met het Engelse woord voor duwen. Programma's als Netscape Navigator en Microsoft Internet Explorer waren juist gebaseerd op 'pull', het trekken van de informatie door de gebruiker. PointCast werd genoemd als een lichtend voorbeeld van de nieuwe push-technologie.

PointCast was een rage en een hype. Wie mee wilde tellen, wie de toekomst van Internet onder ogen wilde zien, haalde dit programma binnen. En vervolgens stelde het veel mensen teleur -- het feit dat je de informatie die je ongevraagd kreeg opgestuurd kon bekijken, bleek helemaal niet zoveel leuker dan een middagje websurfen. Zo kwam PointCast aan zijn reputatie van het vaakst gedeïnstalleerde programma. Maar ik vind dit niet helemaal terecht.

Het systeem achter de push-technologie is het best te vergelijken met e-mailrondzendlijsten. De gebruiker abonneert zich op een bepaalde lijst (bij push-technologie heet zo'n lijst een 'kanaal', een channel) en vervolgens krijgt hij op gezette tijden de nieuwe informatie van het kanaal opgestuurd. Het verschil is alleen dat er geen sprake is van een e-mailbrievenbus: de informatie gaat van de informatieaanbieder rechtstreeks naar de computer van de gebruiker.

Het programma PointCast is -- net als de vertrouwde bladerprogramma's -- gratis op Internet te verkrijgen (http://wwww.pointcast.com/). Het is ongeveer 2 megabytes groot, afhankelijk van het soort besturingssysteem dat u gebruikt. Nadat u het hebt binnengehaald, biedt het programma u eerst de mogelijkheid te specificeren op welke kanalen u zich wilt abonneren. U hebt de keuze uit enkele tientallen kanalen, over het algemeen van (Amerikaanse) bedrijven die hiertoe een contract hebben afgesloten met de makers van PointCast.

& pointcast1.gif

Sommige van deze kanalen kunnen bovendien gepersonaliseerd worden. U kunt bijvoorbeeld bepalen dat u van het kanaal van CNN -- inderdaad hetzelfde station dat ook op de televisie een kanaal bezet houdt -- alleen de politieke informatie wilt ontvangen, of juist alleen de informatie over de wereld van de show.

Nadat u precies hebt aangegeven welke kanalen u wilt ontvangen, en eventueel welke informatie u van elk van die kanalen krijgen wilt, kunt u de eerste hoeveelheid informatie binnenhalen. Dit kan overigens wel een paar minuten duren, en als u veel kanalen gekozen hebt, en een relatief langzame Internet-verbinding hebt, kan de wachttijd wel eens oplopen tot een half uur.

Na deze wachttijd hebt u meteen wel een dik pak informatie op het bureaublad van uw computer staan. Op het kanaal van CNN vindt u bijvoorbeeld een groot aantal berichten over de door u geselecteerde onderwerpen. Deze berichten worden gepresenteerd in dezelfde vorm waarin web-pagina's getoond worden, maar PointCast is een onafhankelijk programma: om de CNN-pagina's te kunnen lezen heeft u strikt genomen geen webbladerprogramma nodig:

& pointcast2.gif

In de artikelen vindt u ook af en toe hyperlinks. U kunt deze aanklikken, en vervolgens gaat PointCast als een soort vereenvoudigd bladerprogramma fungeren: als u wilt kunt u er het web mee afschuimen, al kan het programma zeker niet alle toeters en bellen aan waarmee de gebruikelijke bladerprogramma's zoals Netscape Navigator en Microsoft Internet Explorer wel zonder al te veel problemen kunnen werken. (Overigens kan PointCast desgewenst ook samenwerken met 'echte' bladerprogramma's: wanneer u een koppeling volgt wordt deze dan in het bladerprogramma van uw keuze geopend.)

Daar staat tegenover dat kanalen desgewenst ook gepresenteerd kunnen worden op een manier die in het geheel niet meer doet denken aan de gebruikelijke web-pagina. De meest opgevraagde kanalen zijn waarschijnlijk de financieel-economische, zoals Companies en Industries. Op deze pagina's kan men een -- desgewenst doorlopend up-to-date gebracht -- overzicht van beurs- en koersinformatie bekijken:

& pointcast4.gif

Vooral voor mensen die geïnteresseerd zijn in dit soort voortdurend ververste informatie, en die bij voorkeur beschikken over een permanente verbinding met Internet (die dus niet afhankelijk zijn van een modem of een ISDN-lijn), kunnen profiteren van de PointCast-technologie. Een bekende toepassing van deze techniek is de nieuws-screensaver: als de computer een tijdlang niet aangeraakt wordt, beginnen de belangrijkste koppen van nieuwsberichten over het scherm te rollen.

Een groot bezwaar tegen PointCast is wel weer dat ook hier de beschikbare informatie vrij eenzijdig gericht is op de Verenigde Staten. Een van de kanalen geeft bijvoorbeeld informatie over het weer. Het weer in Europa komt er nogal bekaaid vanaf. Wie wil weten hoe warm het vandaag in Amsterdam is, zal het moeten doen met de temperaturen in Parijs en Londen, de enige twee Europese steden die een plaats waardig zijn gekeurd op het kanaal. Uit die informatie zal de geïnteresseerde dan zelf moeten afleiden of het wel of geen zin heeft om een warme jas aan te trekken bij een bezoekje aan Artis.

De kanalen van de Internet Explorer

De grote verwachtingen voor PointCast in het begin van 1997 zette sommige andere bedrijven aan het denken. Microsoft bijvoorbeeld, altijd bang om de boot te missen, begon vrijwel onmiddellijk een nieuw kanalensysteem op te zetten, dat geïntegreerd werd in versie 4.0 van de Internet Explorer. Wie deze versie van dit programma installeert, vindt op zijn of haar bureaublad een 'kanalenkiezer':

& iec.gif

Het systeem van Microsoft heeft een aantal voordelen boven PointCast. Voor de Nederlandse gebruiker geldt in ieder geval dat er een aantal Nederlandstalige en op de Nederlandse markt gerichte kanalen beschikbaar zijn. Deze worden verzorgd door betrouwbare informatie-aanbieders zoals de Tros, het Financieel Dagblad, De Zaak en World Online (in samenwerking met het ANP). Een ander voordeel is dat het kanalensysteem geheel geïntegreerd is in een volwaardig en makkelijk te bedienen bladerprogramma. Het verschil tussen een webpagina en een kanaal is gering: op het laatste heeft de gebruiker zich geabonneerd zodat de Internet Explorer het zelf op gezette tijden opzoekt. Maar vanaf die kanaalpagina kan diezelfde gebruiker zonder problemen doorsurfen naar andere pagina's.

De informatieaanbieders die een kanaal hebben gekregen, hebben over het algemeen hun best gedaan, er ook iets van te maken. Fraai is bijvoorbeeld de weblocatie van de Zaak, waar informatie wordt 'uitgezonden' die in eerste instantie bedoeld is voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf, maar die ook voor andere mensen heel bruikbaar is. Zo zijn er bijvoorbeeld voortdurend de meest recente wisselkoersen te vinden, inclusief een programmaatje dat bedragen in Nederlandse guldens kan omzetten in corresponderende bedragen in een groot aantal andere courante munteenheden:

& iec2.gif

Overigens schijnen ook de kanalen van Microsoft uiteindelijk niet zo'n groot succes geworden te zijn als de betrokken bedrijven misschien verwacht hadden. Dit heeft wellicht te maken met het minimale van het verschil tussen kanalen en weblocaties. Slechts een paar commerciële weblocaties zijn door Microsoft opgewaardeerd tot de status van kanaal, maar er zijn natuurlijk veel meer plaatsen op het web waar nieuws te vinden is. In de Internet Explorer 4.0 is het zelfs mogelijk zich op een weblocatie te abonneren. Wie een weblocatie toevoegt aan zijn lijst met favorieten, krijgt het volgende venster te zien:

& favoriet.gif

U kunt er hier voor kiezen u te abonneren op een weblocatie. Op gezette tijden controleert het programma dan of er nieuwe informatie te vinden is, en zoals u ziet kunt u er zelfs voor kiezen dat een vernieuwde pagina automatisch wordt binnengehaald. Het verschil met een door Microsoft goedgekeurd kanaal is dan wel zo gering dat we ons af kunnen vragen of het de gemiddelde webbladeraar wel opvalt.

Wat het puur Nederlandse nieuws betreft, blijft er misschien nog wel het een en ander te wensen over, dat wil zeker niet zeggen dat er voor degene met belangstelling voor nieuws weinig te beleven zou zijn. Het tegendeel is waar. Wie een paar woorden buiten de deur spreekt, kan een schat aan informatie vinden. Bovendien vindt hij of zij een aantal interessante instrumenten om in die schat aan informatie te graven. Wie op Internet rondkijkt, komt steeds meer nieuws tegen. Wie geïnteresseerd is in nieuws, kan niet om Internet heen.